مهندسی کشاورزی

تعريف‌ : رشته‌ مهندسي‌ كشاورزي‌ در حال‌ حاضر در مقطع‌ كارشناسي‌ داراي‌ 10 گرايش‌ مختلف‌ است‌ كه‌ 3 گرايش‌ مهندسي‌ آبياري‌ و آباداني‌، مهندسي‌ اقتصاد كشاورزي‌ و مهندسي‌ ماشين‌ آلات‌ كشاورزي‌ مربوط‌ به‌ داوطلبان‌ گروه‌ علوم‌ رياضي‌ و فني‌ مي‌باشد. 7 گرايش‌ ديگر يعني‌ باغباني‌، زراعت‌ و اصلاح‌ نباتات‌، خاك‌شناسي‌، گياه‌پزشكي‌، علوم‌ و صنايع‌ غذايي‌، علوم‌ دامي‌ و ترويج‌ و آموزش‌ كشاورزي‌ مربوط‌ به‌ داوطلبان‌ گروه‌ تجربي‌ مي‌شود.در اين‌ بخش‌ 7 گرايش‌ مربوط‌ به‌ گروه‌ علوم‌ تجربي‌ به‌ طور مجزا معرفي‌ مي‌گردد.

مهندسي‌ كشاورزي‌ ـ باغباني‌
 

 تعريف‌ : هدف‌ از تأسيس‌ اين‌ رشته‌ ترويج‌ علوم‌ باغباني‌ در جهت‌ بالا بردن‌ سطح‌ كيفي‌ محصولات‌ كشاورزي‌ ميوه‌، گياهان‌ دارويي‌، درختچه‌ها و ... مي‌باشد. هدف‌ اين‌ گرايش‌ تربيت‌ كارشناساني‌ است‌ كه‌ بتوانند در جهت‌ افزايش‌ توليد در واحد سطح‌، توسعه‌ محصولات‌ باغباني‌ موردنياز و بالا بردن‌ كيفيت‌ اين‌ محصولات‌ در زمينه‌هاي‌ مختلف‌ پرورش‌ و توليد محصولات‌ باغي‌ و سبزي‌ و صيفي‌، گلهاي‌ تزئيني‌، طراحي‌ فضاهاي‌ سبز و ... به‌ فعاليت‌ بپردازند.يك‌ مهندس‌ كشاورزي‌ باغباني‌ در زمينه‌هاي‌ مختلف‌ توليد ميوه‌ و گياهان‌ مختلف‌ دارويي‌، توليد نهال‌، اصلاح‌ و تهيه‌ بذر، فنون‌ جديد توليد و نگهداري‌ گياهان‌، و پرورش‌ گلها و درختان‌ تزييني‌، روش‌هاي‌ جديد كاشت‌ و برداشت‌ ميوه‌ها و گياهان‌ آموزش‌ مي‌بيند.
 

 مقاطع‌ تحصيلي‌ گرايش‌ باغباني‌ : اين‌ گرايش‌ در حال‌ حاضر در مقاطع‌ كارشناسي‌ پيوسته‌، كارشناسي‌ ارشد ناپيوسته‌ در داخل‌ كشور ارائه‌ مي‌گردد. دكتري‌ اين‌ رشته‌ در خارج‌ از كشور وجود دارد. و داراي‌ گرايش‌ خاصي‌ نمي‌باشد. ولي‌ دانشجويان‌ مي‌توانند در زمينه‌هاي‌ مختلف‌ گل‌كاري‌، طراحي‌ باغ‌ و پارك‌ و ميوه‌كاري‌ تحقيق‌ كنند.
 

 فرصتهاي‌ شغلي‌ براي‌ فارغ‌ التحصيلان‌ گرايش‌ باغباني‌ : فارغ‌ التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ مي‌توانند در مراكز دولتي‌ و خصوصي‌ مانند وزارتخانه‌هاي‌ كشاورزي‌ و سازمانهاي‌ وابسته‌، جهاد سازندگي‌، مراكز كشت‌ و صنعت‌، وزارت‌ كشور، شهرداري‌ها، آموزش‌ و پرورش‌ (هنرستانها)، بانكها (بانك‌ كشاورزي‌)، فرهنگ‌ و آموزش‌ عالي‌ و ... جهت‌ كارهاي‌ اجرايي‌ و تحقيق‌ فعاليت‌ كنند.
باغباني‌ از نظر اقتصادي‌ يك‌ رشته‌ پر درآمد براي‌ توليدكنندگان‌ است‌ چون‌ فارغ‌ التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ در صورت‌ داشتن‌ سرمايه‌ مي‌توانند به‌ توليد گل‌ها، گياهان‌ زينتي‌ و دارويي‌، سبزيجات‌ يا ميوه‌هاي‌ گلخانه‌اي‌ ايجاد نهالستان‌ و توليد نهال‌ بپردازند.
يك‌ مهندس‌ باغباني‌ مي‌تواند به‌ عنوان‌ مشاور و مجري‌ طرحهاي‌ گلخانه‌هاي‌ توليد گل‌ و سبزي‌، شاسي‌هاي‌ گرم‌ و سرد، خزانه‌هاي‌ توليد نشا و ساير ادوات‌ ثابت‌ باغباني‌ طراحي‌ پاركها و فضاهاي‌ سبز شهري‌، نقشه‌برداري‌ و طراحي‌ باغها و كاشت‌ ميوه‌ و سبزي‌ در حد وسيع‌ و گسترده‌ فعاليت‌ كند.

تواناييهاي‌ لازم‌ براي‌ موفقيت‌ در اين‌ رشته‌ : داوطلبان‌ گرايش‌ باغباني‌ بايد از دانش‌ بالايي‌ در زمينه‌هاي‌ علوم‌ پايه‌، شيمي‌، فيزيك‌ و... برخوردار باشند. از آنجا كه‌ اكثر كارها و فعاليتهاي‌ اين‌ رشته‌ در خارج‌ از محيط‌ شهري‌ و باغهاست‌، داوطلبان‌ لازم‌ است‌ از توان‌ جسمي‌ و قدرت‌ تجزيه‌ و تحليل‌ و دقت‌ كافي‌ برخوردار باشند

درس‌های دانشگاهی

 

 

 مهندسي‌ كشاورزي‌ ـ مهندسي‌ خاك‌شناسي‌
 

 تعريف‌ : هدف‌ از تأسيس‌ اين‌ رشته‌ تربيت‌ كارشناساني‌ است‌ كه‌ با كسب‌ دانش‌ در زمينه‌هاي‌ مختلف‌ خاك‌ از جمله‌ شناخت‌ عوامل‌ اقليمي‌ آب‌ و خاك‌، شناسايي‌ و رده‌بندي‌ انواع‌ خاك‌ در مناطق‌ مختلف‌ از جهت‌ مراحل‌ پيدايش‌، خصوصيات‌ فيزيكي‌ و شيميايي‌، علل‌ فرسايش‌. بتوانند راهكارها و طرح‌هاي‌ سازنده‌ در زمينه‌ جلوگيري‌ از فرسايش‌ خاك‌ و حفظ‌ و نگهداري‌ و احياي‌ خاكهاي‌ زراعي‌ ارائه‌ دهند.
هدف‌ از ايجاد دوره‌ كارشناسي‌ در رشته‌ خاك‌شناسي‌ تربيت‌ كارشناساني‌ است‌ كه‌ بتوانند علاوه‌ بر عهده‌دار شدن‌ مسئوليتهاي‌ مختلف‌ در رشته‌ خاك‌شناسي‌ و طبقه‌بندي‌ اراضي‌ در برنامه‌ريزي‌ و آموزش‌ علوم‌ خاك‌ و تحقيقات‌ در زمينه‌هاي‌ خاك‌شناسي‌ و ايجاد برنامه‌هاي‌ مناسب‌ بهره‌وري‌ از زمين‌، خدمات‌ مفيدي‌ را ارائه‌ نمايند.

 مقاطع‌ تحصيلي‌ و گرايشهاي‌ رشته‌ مهندسي‌ خاك‌شناسي‌ :

اين‌ رشته‌ در حال‌ حاضر در مقاطع‌ كارشناسي‌، كارشناسي‌ ارشد و دكتري‌ در كشور ارائه‌ مي‌گردد. اين‌ رشته‌ داراي‌ گرايش‌ مصوب‌ نمي‌باشد. اما دانشجويان‌ در مقطع‌ كارشناسي‌ ارشد مي‌توانند در موضوعاتي‌ مثل‌ بيولوژي‌ خاك‌، فيزيك‌ خاك‌، پيدايش‌ و رده‌ بندي‌، تناسب‌ اراضي‌، شيمي‌ خاك‌، فرسايش‌ و حفاظت‌ خاك‌، حاصلخيزي‌ خاك‌ تحقيق‌ و پژوهش‌ كنند.

 فرصتهاي‌ شغلي‌ گرايش‌ خاك‌شناسي‌ :

فارغ‌ التحصيلان‌ اين‌ گرايش‌ مي‌توانند به‌ عنوان‌ مهندس‌ خاك‌شناسي‌ وزارتخانه‌هاي‌ كشاورزي‌، جهاد سازندگي‌، سازمان‌ حفاظت‌ محيط‌ زيست‌، آموزش‌ و پرورش‌، فرهنگ‌ و آموزش‌ عالي‌ و همچنين‌ شركتهاي‌ مشاوره‌اي‌ و تحقيقاتي‌ بخش‌ خصوصي‌ مرتبط‌ با خاك‌ و آب‌ جذب‌ و به‌ فعاليت‌ مشغول‌ شوند. توانايي‌ يك‌ كارشناس‌ خاك‌شناسي‌، ارائه‌ طرح‌ها و برنامه‌هاي‌ جديد در زمينه‌ بهره‌برداري‌ از خاك‌ و زمين‌هاي‌ زراعي‌ و روش‌هاي‌ حفظ‌ و نگهداري‌ و احياء اراضي‌ مي‌باشد. علاقه‌مندي‌ به‌ طبيعت‌ و علوم‌ وابسته‌ به‌ آن‌. داشتن‌ دانش‌ بالا در زمينه‌هاي‌ شيمي‌ و رياضي‌ و قدرت‌ تجزيه‌ و تحليل‌ بالا.

درس‌های دانشگاهی

 

 مهندسي‌ كشاورزي‌ ـ علوم‌ دامي‌

رشته‌ علوم‌ دامي‌ يكي‌ از گرايشهاي‌ رشته‌ مهندسي‌ كشاورزي‌ است‌. هدف‌ از اين‌ گرايش‌، تربيت‌ كارشناساني‌ است‌ كه‌ بتوانند با كسب‌ دانش‌ بخش‌هاي‌ مختلف‌ علوم‌ دامي‌ مثل‌ پرورش‌ دام‌ اصلاح‌ نژاد و غيره‌ باعث‌ بالا رفتن‌ سطح‌ كيفي‌ محصولات‌ دامي‌ شوند. دانشجويان‌ رشته‌ علوم‌ دامي‌ به‌ مطالعه‌ و بررسي‌ بر روي‌ پنج‌ عامل‌ اساسي‌ در پرورش‌ علمي‌ دامها مي‌پردازند. اين‌ عوامل‌ عبارتند از:

1 ـ پرورش‌ دام‌ به‌ نحو صحيح‌ و منطقي‌

2 ـ بهداشت‌ دام‌ در جهت‌ كاهش‌ تلفات‌ و ضايعات‌ و افزايش‌ توان‌ توليد و چگونگي‌ تغذيه‌ دامها.

3 ـ اصلاح‌ نژاد دامها

4 ـ مديريت‌ نيروي‌ انساني‌

5 ـ توليدات‌ و بازاريابي‌ كه‌ بر اساس‌ اين‌ عامل‌ بايد بررسي‌ كرد كه‌ به‌ چه‌ نحوي‌ توليدات‌ به‌ بازار عرضه‌ شود تا در سطح‌ توليدات‌، افتي‌ ايجاد نگردد.

 مقاطع‌ تحصيلي‌ گرايش‌ علوم‌ دامي‌ :

اين‌ گرايش‌ در حال‌ حاضر در مقاطع‌ كارشناسي‌، كارشناسي‌ ارشد و دكتري‌ نيز در كشور ارائه‌ مي‌گردد. داراي‌ گرايش‌ مصوب‌ نمي‌باشد، ولي‌ در مقطع‌ كارشناسي‌ ارشد دانشجويان‌ مي‌توانند در گرايشهاي‌ اصلاح‌ دام‌، فيزيولوژي‌ دام‌ و تغذيه‌ دام‌ مطالعه‌ و تحقيق‌ كنند.

 فرصتهاي‌ شغلي‌ و محل‌هاي‌ كار :

 فارغ‌ التحصيلان‌ اين‌ گرايش‌ مي‌توانند در موارد زير فعاليت‌ كنند:
مراكز علمي‌ مانند وزارت‌ جهاد كشاورزي‌ ـ مراكز خدمات‌ كشاورزي‌ روستايي‌ و عشايري‌، مراكز تحقيقاتي‌ و آموزشي‌، شركت‌هاي‌ كشت‌ و صنعت‌ در بخش‌ خصوصي‌ و دولتي‌ از مراكز جذب‌ فارغ‌التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ مي‌باشند. كارشناس‌ اين‌ رشته‌ مي‌تواند به‌ عنوان‌ مهندس‌ علوم‌ دامي‌ خدمات‌ مديريتي‌، برنامه‌ريزي‌ و اجراي‌ طرح‌هاي‌ تحقيقاتي‌ را در سازمانها و شركت‌هاي‌ تابعه‌ انجام‌ دهد. همچنين‌ مي‌توانند در آزمايشگاههاي‌ تغذيه‌ براي‌ خوراك‌ يا آناليز خوراك‌، آزمايشگاههاي‌ اصلاح‌ نژاد دام‌ و مراكز تحقيقاتي‌ امور دام‌ و آبزيان‌ فعاليت‌ كنند. يا اينكه‌ خود يك‌ دامداري‌ يا مرغداري‌ راه‌اندازي‌ كنند. هر داوطلب‌ بايد بداند كه‌ بخش‌ قابل‌ توجهي‌ از دروس‌ اين‌ رشته‌ جنبه‌ عملي‌ دارد و دانشجو بايد در دامداري‌ها و زمين‌هاي‌ زراعي‌ با نحوه‌ پرورش‌ و تغذيه‌ دام‌ آشنا گردد. از لحاظ‌ درسي‌ نيز دانشجوي‌ اين‌ رشته‌ لازم‌ است‌ كه‌ به‌ دروسي‌ مانند آمار و زيست‌شناسي‌ مسلط‌ باشد.

درس‌های دانشگاهی

 

 مهندسي‌ كشاورزي‌ ـ ترويج‌ و آموزش‌ كشاورزي‌
 

 تعريف‌ : در حال‌ حاضر گروه‌ آموزشي‌ در دانشكده‌هاي‌ كشاورزي‌ به‌ توليد دانش‌ فني‌ كشاورزي‌ و آموزش‌ آن‌ مي‌پردازند. ولي‌ براي‌ اين‌ كه‌ دانش‌ و يافته‌هاي‌ تحقيقاتي‌ به‌ مخاطبين‌ جامعه‌ منتقل‌ شود لازم‌ است‌ كارشناساني‌ تربيت‌ شوند كه‌ بتوانند فاصله‌ بين‌ متخصصان‌ و بهره‌برداران‌ را از لحاظ‌ انتقال‌ دانش‌ پر كنند. به‌ عبارت‌ ديگر بتوانند دانش‌ تخصصي‌ را براي‌ بهره‌برداري‌ عامه‌ مردم‌ تهيه‌ و تنظيم‌ و آماده‌ ارائه‌ نمايند. چنين‌ افرادي‌ بايد به‌ دانش‌ و مهارت‌ مديريت‌ آموزشي‌، برنامه‌ريزي‌ آموزشي‌ و ترويجي‌، تكنولوژي‌ آموزشي‌، جامعه‌شناسي‌ و همچنين‌ مباني‌ و اصول‌ دانش‌ كشاورزي‌ به‌ طور تئوري‌ و عملي‌ مسلط‌ باشند تا بتوانند از يك‌ سو بعنوان‌ كارشناس‌ آموزشي‌ توانايي‌ آموزش‌ برنامه‌ ريزي‌ آموزشي‌ و مديريت‌ هنرستانها و دبيرستانهاي‌ كشاورزي‌ را به‌ دست‌ بياورند و از سوي‌ ديگر به‌ عنوان‌ كارشناس‌ ترويج‌ قدرت‌ انتقال‌ يافته‌هاي‌ نوين‌ را به‌ روستائيان‌ داشته‌ باشند و بر كار آنها نظارت‌ كرده‌، باعث‌ افزايش‌ كميت‌ و كيفيت‌ توليد گردند و يا به‌ طور غيرمستقيم‌ براي‌ انتقال‌ يافته‌هاي‌ نوين‌ برنامه‌ ريزي‌ كنند.

 فرصتهاي‌ شغلي‌ موجود براي‌ فارغ‌ التحصيلان‌ مهندسي‌ ترويج‌ و آموزش‌ كشاورزي‌ (در مقطع‌ كارشناسي‌) :

فارغ‌ التحصيلان‌ رشته‌ مهندسي‌ ترويج‌ و آموزش‌ كشاورزي‌ مي‌توانند بعنوان‌ رئيس‌ سازمان‌ كشاورزي‌ استان‌، مجري‌ طرحهاي‌ تحقيقاتي‌ ترويجي‌، كارشناس‌ ترويج‌ و آموزش‌ در وزارت‌ تعاون‌، صندوق‌ بيمه‌ و سازمان‌ مديريت‌ و برنامه‌ريزي‌ مشغول‌ به‌ فعاليت‌ شوند و باعث‌ ارتقاي‌ سطح‌ زندگي‌ روستائيان‌ گردند يا به‌ عنوان‌ كارشناس‌ گروهي‌ از مروجين‌ را براي‌ انتقال‌ يافته‌هاي‌ نوين‌ به‌ روستائيان‌ آماده‌ كرده‌ بر كار آنها نظارت‌ كنند.
در ضمن‌ مهندسان‌ ترويج‌ و آموزش‌ كشاورزي‌ مي‌توانند به‌ عنوان‌ مدير برنامه‌ريز آموزشي‌ يا تكنولوژيست‌ آموزشي‌ در هنرستانها و دبيرستانهاي‌ كشاورزي‌ فعاليت‌ داشته‌ باشند. همچنين‌ مي‌توانند در سمينارها و كنگره‌هاي‌ علمي‌ مسئول‌ وسايل‌ ديداري‌ و شنيداري‌ شوند يا به‌ عنوان‌ سردبير روزنامه‌ها و نشريات‌ كشاورزي‌ در جامعه‌ خدمت‌ كنند.

 شرايط‌ احراز شغل‌ كارشناس‌ ترويج‌ كشاورزي‌ :

داشتن‌ ليسانس‌ يا فوق‌ ليسانس‌ يا دكتري‌ در يكي‌ از رشته‌هاي‌ كشاورزي‌ يا جنگل‌ و مرتع‌ و يا گواهينامه‌ فوق‌ ديپلم‌ در يكي‌ از رشته‌هاي‌ كشاورزي‌ يا جنگل‌ و مرتع‌ و كسب‌ تجارب‌ لازم‌ است‌.

مقاطع‌ و گرايشهاي‌ رشته‌ مهندسي‌ ترويج‌ و آموزش‌ كشاورزي‌ :

اين‌ رشته‌ در مقطع‌ كارشناسي‌ ـ كارشناسي‌ ارشد و دكترا در دانشگاههاي‌ ايران‌ ارائه‌ مي‌شود.

درس‌های دانشگاهی